การรู้เท่าทัน อาการโรคหลอดเลือดสมอง เป็นสิ่งที่มีความสำคัญต่อชีวิตของผู้สูงอายุอย่างยิ่ง เพราะภาวะนี้เกิดขึ้นอย่างเฉียบพลันและส่งผลต่อการทำงานของระบบประสาทโดยตรง หากสมาชิกในครอบครัวหรือผู้ดูแลสามารถจดจำสัญญาณเตือนและพาผู้ป่วยเข้ารับการรักษาได้ทันเวลา จะช่วยลดความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตและลดโอกาสเกิดความพิการระยะยาวได้อย่างมีนัยสำคัญ
โรคหลอดเลือดสมองคืออะไรและทำไมจึงต้องสังเกตอย่างเร่งด่วน
โรคหลอดเลือดสมอง หรือ สโตรก (Stroke) คือภาวะที่สมองขาดเลือดไปเลี้ยงเนื่องจากหลอดเลือดสมองตีบ อุดตัน หรือแตก ส่งผลให้เซลล์สมองขาดออกซิเจนและสารอาหาร จนกระทั่งเซลล์สมองเริ่มถูกทำลายลงในเวลาเพียงไม่กี่นาที
ความเร่งด่วนในการรับมือกับภาวะนี้อยู่ที่ “เวลา” ยิ่งสมองขาดเลือดนานเท่าใด ความเสียหายจะยิ่งขยายวงกว้างมากขึ้นเท่านั้น การสังเกตความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจึงเป็นหัวใจสำคัญของการรักษาฉุกเฉิน เพราะหากได้รับการรักษาภายในกรอบเวลาที่เหมาะสม จะสามารถเปิดหลอดเลือดเพื่อฟื้นฟูการไหลเวียนของเลือดกลับคืนมาได้ทัน
5 สัญญาณเตือน อาการโรคหลอดเลือดสมอง ตามหลัก BE-FAST.
การจดจำหลักการสากล BE-FAST เป็นวิธีที่ง่ายและมีประสิทธิภาพสูงในการช่วยประเมินความผิดปกติเบื้องต้น โดยประกอบด้วย 5 สัญญาณเตือนและ 1 ข้อปฏิบัติที่สำคัญ ดังนี้
B – Balance (การทรงตัว)
ผู้ป่วยอาจมีอาการเสียการทรงตัวอย่างกะทันหัน เดินเซ วิงเวียนศีรษะอย่างรุนแรง ไม่สามารถยืนหรือเดินให้ตรงได้ตามปกติ หรือมีอาการบ้านหมุนร่วมด้วย
E – Eyes (การมองเห็น)
มีปัญหาด้านสายตาเกิดขึ้นเฉียบพลัน เช่น มองเห็นภาพซ้อน ตามัวมองไม่ชัด หรือสูญเสียการมองเห็นในตาข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้างอย่างกะทันหัน
F – Face (ใบหน้า)
กล้ามเนื้อใบหน้าอ่อนแรง สังเกตได้จากมุมปากตก ยิ้มแล้วมุมปากยกขึ้นไม่เท่ากัน หน้าเบี้ยว หรือมีอาการชาบริเวณใบหน้าครึ่งซีก
A – Arms (แขนขาอ่อนแรง)
แขนหรือขาข้างใดข้างหนึ่งมีอาการอ่อนแรง ยกไม่ขึ้น ชา หรือมีอาการเกร็ง เมื่อให้ยกแขนทั้งสองข้างขึ้นพร้อมกัน แขนข้างที่มีปัญหาจะตกลงมาโดยไม่สามารถควบคุมได้
S – Speech (การพูด)
มีปัญหาด้านการสื่อสาร พูดไม่ชัด พูดติดขัด นึกคำพูดไม่ออก ลิ้นแข็ง หรือมีอาการไม่เข้าใจคำพูดของผู้อื่น พูดจาสับสนไม่เป็นประโยค
T – Time (เวลาและการขอความช่วยเหลือ)
ตัวอักษร T ย้ำเตือนว่าเมื่อพบสัญญาณเตือนข้อใดข้อหนึ่งตามข้างต้น ต้องรีบขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ทันที เพราะทุกวินาทีมีค่าต่อการรอดชีวิตของเซลล์สมอง
สิ่งที่ต้องทำทันทีเมื่อสงสัยว่าเป็นโรคหลอดเลือดสมอง
เมื่อสังเกตพบความผิดปกติที่เข้าข่ายสัญญาณเตือนของโรคหลอดเลือดสมอง การปฏิบัติตัวอย่างถูกต้องตามขั้นตอนจะช่วยเพิ่มความปลอดภัยให้แก่ผู้ป่วยได้มากที่สุด
- โทรแจ้งสายด่วน 1669 ทันที: ติดต่อหน่วยแพทย์ฉุกเฉินเพื่อส่งรถพยาบาลที่มีอุปกรณ์ช่วยชีวิตพร้อมเจ้าหน้าที่มารับผู้ป่วย ซึ่งเป็นวิธีที่ปลอดภัยกว่าการเคลื่อนย้ายด้วยตนเอง
- จดจำและบันทึกเวลา: ตรวจสอบเวลาที่ผู้ป่วยเริ่มมีอาการผิดปกติอย่างชัดเจน หรือเวลาล่าสุดที่เห็นผู้ป่วยอยู่ในสภาพปกติ ข้อมูลเวลานี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อแพทย์ในการพิจารณาเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสม
- ไม่รอดูอาการ: แม้ อาการโรคหลอดเลือดสมอง บางอย่างจะเกิดขึ้นเพียงชั่วคราวแล้วหายไปเอง ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของภาวะสมองขาดเลือดชั่วขณะ (TIA) แต่ก็ห้ามชะล่าใจโดยเด็ดขาด เนื่องจากเป็นสัญญาณเตือนว่าอาจเกิดหลอดเลือดสมองอุดตันซ้ำอย่างรุนแรงตามมาได้
ความสำคัญของการเฝ้าระวังในผู้สูงอายุโดยครอบครัวและผู้ดูแล
ผู้สูงอายุมักมีโรคประจำตัวที่เป็นปัจจัยเสี่ยง เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง หรือโรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ อีกทั้งผู้สูงอายุบางท่านอาจไม่สามารถบอกเล่าความผิดปกติของตนเองได้อย่างชัดเจน
การที่คนในครอบครัวและผู้ดูแลคอยหมั่นสังเกตพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น การตักอาหาร การเดิน การตอบสนองในการสนทนา และความตื่นตัวของระบบประสาท จะช่วยให้ตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะแรกเริ่ม การใส่ใจรายละเอียดเล็กน้อยเหล่านี้ถือเป็นเกราะป้องกันชั้นสำคัญในการปกป้องชีวิตของผู้สูงอายุ
การดูแลฟื้นฟูหลังพ้นวิกฤตที่บ้านมีสุข เนอร์สซิ่งโฮม
เมื่อผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองผ่านพ้นการรักษาภาวะฉุกเฉินจากโรงพยาบาลและแพทย์อนุญาตให้กลับมาพักฟื้นได้ ขั้นตอนต่อไปที่มีความสำคัญไม่แพ้กันคือการฟื้นฟูสมรรถภาพของร่างกายและระบบประสาท เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยสามารถกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างมีคุณภาพ
บ้านมีสุข เนอร์สซิ่งโฮม (BMS) ให้บริการดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยระยะพักฟื้น โดยมุ่งเน้นการดูแลด้านการฟื้นฟูตามแผนการรักษาของแพทย์ การส่งเสริมสุขอนามัย และการจัดโปรแกรมกายภาพบำบัดที่เหมาะสมกับสภาพร่างกายของแต่ละบุคคล โดยการดูแลของศูนย์ไม่ใช่การทดแทนการรักษาฉุกเฉินในโรงพยาบาล แต่เป็นพื้นที่สนับสนุนการดูแลต่อเนื่องในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย เพื่อช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงและความมั่นใจในการใช้ชีวิตของผู้สูงอายุในระยะยาว
สรุป: อาการโรคหลอดเลือดสมอง
อาการโรคหลอดเลือดสมอง เป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องแข่งกับเวลา การจดจำสัญญาณเตือน BE-FAST ทั้งเรื่องการทรงตัว สายตา ใบหน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง และการพูดที่ผิดปกติ จะช่วยให้ครอบครัวและผู้ดูแลตัดสินใจประสานงานสายด่วน 1669 ได้อย่างรวดเร็ว การไม่รอดูอาการและบันทึกเวลาที่เกิดเหตุอย่างแม่นยำคือปัจจัยหลักที่ช่วยลดความรุนแรงของโรค และเมื่อผ่านพ้นช่วงวิกฤตแล้ว การได้รับการดูแลฟื้นฟูอย่างต่อเนื่องและเหมาะสมจะช่วยส่งเสริมให้ผู้สูงอายุกลับมามีสุขภาวะที่ดีขึ้นได้อีกครั้ง
บ้านมีสุข เนอร์สซิ่งโฮม สาขาสายไหม ยินดีให้ครอบครัวติดต่อสอบถามและนัดหมายเยี่ยมชมสถานที่จริงก่อนตัดสินใจ
ทำเล: สาขาสายไหม ซอย 6 (ใกล้โรงพยาบาลภูมิพลฯ และสนามบินดอนเมือง)
โทรศัพท์: 06-4448-8118
LINE: @bmsnursinghome
กำลังมองหาศูนย์ดูแล
บ้านมีสุข เนอร์สซิ่งโฮม พร้อมให้คำปรึกษา
